Zespół Redakcyjny Nagły ból podczas gryzienia orzecha, pestki czy twardej skórki pieczywa może być pierwszym objawem pęknięcia zęba. Problem nie zawsze jest widoczny gołym okiem, a dolegliwości mogą pojawiać się tylko podczas nacisku lub zwalniania zgryzu. Pęknięcie nie oznacza jednak automatycznie konieczności ekstrakcji. O możliwości zachowania zęba decydują przede wszystkim miejsce i głębokość uszkodzenia oraz stan miazgi.
Jak rozpoznać, że ząb mógł pęknąć?
Objawy bywają nietypowe. Ból może występować tylko przy nagryzaniu określonego produktu, a pomiędzy posiłkami całkowicie znikać. Częsta jest również reakcja na zimne lub gorące napoje. Przy pęknięciu zęba dolegliwości mogą mieć charakter okresowy, dlatego pacjent nie zawsze potrafi wskazać konkretny ząb.
Samo ukruszenie niewielkiego fragmentu szkliwa to inna sytuacja niż pęknięcie przebiegające w głąb korony. Dlatego wygląd zęba nie wystarcza do oceny zakresu uszkodzenia. Znaczenie ma badanie stomatologiczne i ustalenie, czy szczelina obejmuje wyłącznie twarde tkanki, czy sięga również miazgi.
Czy pęknięty ząb można odbudować?
W wielu przypadkach tak. Jeżeli uszkodzenie dotyczy fragmentu powierzchni żującej, możliwe może być wykonanie wypełnienia lub korony zabezpieczającej ząb. Gdy pęknięcie sięga miazgi, potrzebne może być leczenie kanałowe, a następnie odbudowa protetyczna.
Nie warto jednak odkładać diagnostyki. Pęknięcie nie zrasta się tak jak złamana kość, a pod wpływem dalszego obciążania może się powiększać. Wcześniejsze rozpoznanie zwiększa szansę na zastosowanie leczenia zachowującego ząb.
Jeżeli ból pojawił się nagle po nagryzieniu twardego produktu albo powtarza się podczas żucia, pomoc można znaleźć, wpisując w wyszukiwarkę frazę dentysta łódź. Najważniejsze jest ustalenie rzeczywistego zakresu pęknięcia, a nie samo złagodzenie bólu.
Kiedy pękniętego zęba nie da się uratować?
Rokowanie pogarsza się wtedy, gdy szczelina przebiega głęboko i obejmuje część zęba znajdującą się poniżej linii dziąsła. Jeżeli ząb rozdzielił się na dwa niezależne fragmenty, jego zachowanie w całości może być niemożliwe. W określonych przypadkach konieczna jest ekstrakcja.
Nie oznacza to jednak, że każdy ząb z widoczną szczeliną powinien być usuwany. Zakres leczenia zależy od rodzaju pęknięcia, jego przebiegu i stanu otaczających tkanek. To właśnie dlatego podobne objawy u dwóch pacjentów mogą prowadzić do zupełnie innych decyzji terapeutycznych.
Co zrobić bezpośrednio po ukruszeniu zęba?
Jeżeli fragment zęba się odłamał, warto go zachować i zabrać na wizytę. W niektórych przypadkach możliwe jest jego ponowne przytwierdzenie. NHS zaleca przechowywanie odłamanego fragmentu w mleku lub ślinie do czasu konsultacji.
Do momentu wizyty lepiej nie obciążać uszkodzonego zęba twardym pokarmem. Nie powinno się również próbować samodzielnie wygładzać ostrej krawędzi ani nakładać na bolące miejsce przypadkowych preparatów.
Pęknięcie zęba może mieć bardzo różny zakres – od niewielkiego uszkodzenia szkliwa po szczelinę sięgającą korzenia. O tym, czy wystarczy odbudowa, potrzebne będzie leczenie kanałowe, czy konieczne stanie się usunięcie zęba, można zdecydować dopiero po dokładnej diagnostyce.
